Mrkailo Đurađ
ul. Maksima Gorkog br. 2/15
18000 Niš
+381 18 49-331

PROIZVODNJA MEDA U SAĆU SIMULIRANJEM ROJENJA

U glavnoj paši proizvođaći tećnog meda ne idu na proizvodnju voska, jer bi u suprotnom prinos meda bio manji. Međutim, proizvođaći meda u saću, da bi ostvarili svoj cilj moraju da idu na oba proizvoda istovremeno. Ovo se postiže simuliranjem rojenja gde se koristi energija roja. Slićnu ideju za proizvodnju i tećnog meda dao je prof. dr Slobodan Miloradović u aprilskom Pćelaru za 2004.

Koristeći dotadašnja naućna saznanja, principe nove tehnike proizvodnje meda u saću postavio je pćelar George S. Demuth, i objavio ih 1919. godine u Farmerskom biltenu br. 1039. Po njemu, 6–8 nedelja pre glavne paše društva treba maksimalno razvijati, a zatim pred pašu plodište smanjiti sa dva na jedno LR telo. U njega koncentriše pćele i leglo, i prekida kontinuitet zaleganja odstranjujući maticu za period od 10–15 dana. Ovaj prekid zaleganja J. Hogg je kasnije smatrao suštinskim i nazvao ga magićni kuršum. Posle ovoga, dodavanjem mlade matice, društvo će poletno raditi kao novi roj i neće se rojiti te sezone.
Na osnovu ovih principa, simuliranjem stanja u jednoj već izrojenoj košnici bez gubitka pćela, danas u Americi postoje dva metoda proizvodnje meda u saću, koji nose imena po svojim autorima (E. E. Killion i J. A. Hogg).

Kilionov metod
Kilion i sinovi su u Americi najpoznatiji proizvođ aći meda u saću sa tradicijom dugom oko 90 godina. Žive u državi Ilinois i pćelare sa 1 000 društava. Njihov metod je opisan u knjizi „Med u saću“, a izvode ga za to prilagođenom opremom. U proleće, nekoliko nedelja pre glavne paše (kada se ustale vremenske prilike) svakih sedam dana vrše zamenu mesta plodišnih tela. Sa ovim se postiže brži razvoj i ravnomeran raspored legla u oba tela, a ovo je i mera protiv rojenja u tom periodu. Na 12 dana pre glavne paše, simuliraju rojenje. Radovi pćelara prikazani su u tabeli, koju sam napravio na osnovu podataka iz Kilionove knjige.
Koncentraciju pćela i legla u naćelu vrši u telu koje se zateklo gore i nad njim će se (na roditeljskoj podnjaći) proizvoditi med u saću. Telo koje se zateklo dole sa ostatkom legla i nešto pćela, postavlja se na posebno mesto u pćelinjaku i od legla tri društva pravi novo društvo za vrcani med.

Ukoliko gradnja matićnjaka nije poćeta uz prisustvo matice, pćele ih obavezno grade po uništavanju iste.
U toku narednih 12 dana pćelar 4 puta otvara košnicu. Pri svakom pregledu ruši zapoćete matićnjake.
Dvanaestog dana skoro svo leglo je poklopljeno i tada dodaje novu maticu. Kada ona poćne da leže, oživljava aktivnost društva. Ovu aktivnost Kilion opisuje: „Kada matica poćne da le- že, pćele joj prave prostor prenoseći med iz ćelija plodišta u medište. Stvaranjem prostora za zaleganje mladoj matici, rad u medištu praktićno EKSPLODIRA“. Kilionovi koriste opremu koja je podešena tako da omogućava dobru ventilaciju, kako bi sekcije meda u saću bile potpuno kompletirane. Koriste duboku (Milerovu) podnjaću, ćija je unutrašnja dubina 5,6 cm. Ona leti obezbeđuje ventilaciju, a zimi utiće na to da ne dođe do buđanja saća. Plodišta su dimenzija desetoramnih LR tela, ali u njima drže samo po 9 ramova i sa svake strane po jednu pregradnu dasku koju nazivaju pratećom daskom (slićno kao što radi Branislav Karleuša, pćelar iz Beograda – napomena urednika). Nastavci sa sekcijama su iste dužine, ali je širina manja za oko 6 cm, jer sadrže 7 sekcija i dve prateće daske. Pćele iz medišta preteruju koristeći bežalicu, a za vreme velikih vrućina, društvima koja nisu u hladu dodaju nastavak (nešto kao naš zbeg) sa nekoliko malih zamreženih otvora.
Na kraju sezone medišta se skidaju, vraća oduzeto plodišno telo i u tom položaju društva ostaju preko zime.